Metabolik Sendrom Nedir ve Tanı nasıl konulur? Metabolik Sendrom Nedir ve Tanı Nasıl Konulur?
  Üye Olmak Istiyorum! | Şifremi Unuttum!Login:   Şifre:  
:: Ana sayfa » Fark etmeden diyet » Metabolik Sendrom » Metabolik Sendrom Nedir ve Tanı Nasıl Konulur? ::

Metabolik Sendrom Nedir ve Tanı Nasıl Konulur?

Metabolik Sendrom Nedir ve Tanı Nasıl Konulur?Metabolik sendrom: Çok yönlü bir bozukluk
Metabolik sendrom tanımı (ya da sendrom X), ilk olarak 1988 yılında Reaven tarafından ortaya atılmıştır. Reaven, obezite ve hiperinsülinemi ile bağlantılı ve tip 2 diabet ve kardiovasküler hastalık risklerinin belirgin oranda artmasıyla ilişkilendirilmiş bir bozukluklar kümesini tanımlamıştır. Şu günlerde dünyada artmış obezite prevelansı ve gelecekte diabet ve KVH risklerinin artmasıyla ilgili ortaya atılan iddalar bu tanıma olan ilgiyi arttırmaktadır.

Metabolik sendrom teşhisi için birçok farklı kriterler ortaya atılmış olmasına rağmen insülin rezistansı, hiperglisemi, dislipidemi, abdominal obezite ve hipertansiyon genellikle kabul edilen beş anahtar bileşendir. Ancak bu özelliklerin yanında vücutta vasküler fonksiyon ve lipoprotein metabolizmasıyla ( plazma trigliserid düzeyinin artması ve HDL-kolesterol düzeylerinin azalması) da ilgili bazı bozukluklar gelişebilmektedir. Bazı araştırmacılar bu risk faktörleri arasında temel patolojinin insülin direnci olduğunu düşünürken bazı araştırmacılar da obezitenin komplikasyonlarının sonucunda oluşan bir durum olduğunu belirtmektedir. Abdominal obezitenin insülin rezistansıyla ilgili kuvvetli bir ilişkisi vardır, şu çok açıktır ki obez insanların yaklaşık yarısında insülin rezistansı gelişmektedir. Metabolik sendromun gelişmesinde obezite sonucu olarak geliştiği düşünülen insülin rezistansı, karbonhidrat ve lipit metabolizmasında gelişen bozukluklarla ilişkili bir durumdur. 

Metabolik sendrom ayrıca, proinflamatuar durumlarda C-reaktif protein yükselmesi, endotel disfonksiyonu, hiperfibrinogenemi, trombosit agregasyonunun artması, artan plazmanojen aktivatör inhibitör 1, ürik asitseviyelerinin yükselmesi, mikroalbüminüri gelişmesiyle karakterize bir durumdur.

Metabolik Sendrom Tanımları

Metabolik sendrom, vücutta birçok faklı sistemi etkilediği, geniş bireysel çeşitlilikler gözlendiği için tüm dünya tarafından kabul edilen bir tanımı yoktur. Birçok farklı topluluklar metabolik sendromun tanımını yapmıştır (Ulusal Kolesterol Eğitim Programı- Erişkin Tedavi Paneli, 2001(NCEP-ATPIII), Dünya Sağlık Örgütü, 1999 ve Avrupa İnsülin Rezistansı Çalışma Grubu, 2002).

ATPIII Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri

Abdominal Obezite (bel çevresi)
Erkek >102 cm
Kadın >88 cm
Trigliserid >150 mg/dL
HDL  
Erkek <40 mg/dL
Kadın <50 mg/dL
Kan Basıncı ≥130/ 85 mg/dL
Açlık plazma glikozu 110- 125 mg/ dL
*Beş kriterden en az üçü sağlanmalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü Kriterleri (WHO;1999)

Diabet vaya baskılanmış glikoz toleransı veya insülin direncinin yanında bu kriterlerden en az ikisi sağlanmalıdır.

1.Mikroalbüminüri
Üriner albümin boşaltma hızı ≥20µg/dk
Albümin/ kreatinin ≥30 mg/ g

2. Abdominal Obezite
BKİ >30 kg/m2  ve
Bel/ kalça >0.9 (erkeklerde) >0.85 (kadınlarda)

3. Hipertansiyon

Kan Basıncı >140/90 mmHg

4.Dislipidemi

Trigliserid >1.7 mmol/l
HDL <0.9 mmol/l (erkeklerde)
<1.0 mmol/l (kadınlarda)

“National Health and Nutritıon Examination Survey (NHANES)” çalışmasının verilerinden yararlanılarak yapılan bir analizde  metabolik sendrom tanımı  WHO kriterlerine göre yapılmış olan hastalar ile, ATPIII raporuna göre yapılanlar arasında kardiovasküler hastalık prevelansı bakımından istatistiksel anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Metabolik sendromun kesin nedeni bilinmemektedir. Araştırmacıların çoğu genetik yapı ve alınan besin çeşitleri ve fiziksel aktiviteleri içine alan yaşam biçimlerinin buna neden olduğunu düşünmektedir. Türkiye Endokrinoloji Metabolizma Derneği, Metabolik Sendrom Çalışma Grubunun önerdiği, Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri ise aşağıdaki gibidir.

Türkiye Endokrinoloji Metabolizma Derneği

Metabolik Sendrom Çalışma Grubunun Önerdiği, Metabolik Sendrom Tanı Kriterleri
Aşağıdakilerden en az biri;

  • İnsülin direnci
  • Bozulmuş glikoz toleransı
  • Aşikar Diabetes Mellitus
  • Aşağıdakilerden en az ikisi;
  • Hipertansiyon(kan basıncı >130/85 mmHg veya antihipertansif kullanıyor olmak)
  • Dislipidemi(trigliserid düzeyi >150 mg/dl veya HDL düzeyi erkekte <40 mg/dl, kadında  <50 mg/dl)
  • Abdominal obezite (BKİ >30 kg/m2 veya bel çevresi: erkeklerde >102 cm, kadınlarda >88 cm)
  • Mikroalbüminüri (idrar albümin atımı >20mcg/dakika veya albümin/kreatinin oranı >30mg/g)
  metabolik sendrom nedir